Konut balonu patladı liberalizmin cilası döküldü
Kriz dönemlerinde, krizin çözümünün piyasaya bırakıldığı bugüne kadar hiç görülmedi. Etkisi atlatılamayan Mortgage krizinde de gelenek sürüyor.
Kriz dönemlerinde, krizin çözümünün piyasaya bırakıldığı bugüne kadar hiç görülmedi. Etkisi atlatılamayan Mortgage krizinde de gelenek sürüyor.
ABD’de mortgage krizi ile artan icralar yeni bir sorun doğurdu. İcralık olan ya da olmak üzere olan mortgage mağdurları evini kiraya vermeye devam edince, bu kez işin ucu bu durumdan habersiz kiracılara dokunmaya başladı.
İpotekli konut finansmanı olarak bilinen mortgage’ın yasası çıksa da henüz ikincil piyasaları oluşamadı. Ekonomideki belirsizlik, yüksek faiz oranları ve düşük gelir düzeyi nedeniyle mortgage gerçek anlamıyla uygulanamıyor ama bankalar mortgage adını kullanarak uyguladıkları konut kredilerini çeşitlendirdi. Her banka 10′a yakın çeşit kredi uyguluyor. Türkiye’de ipotekli konut finansmanı (mortgage) yasası çıkalı 1 yılı geçti ancak hala gerçek anlamda uygulama yok. Ekonomi ve siyasetteki belirsizlik, yüksek faiz oranları ve düşük gelir düzeyinin yanı sıra ikincil piyasaların bürokratik nedenlerle hala çalışamaması evrensel anlamda mortgage uygulamalarının başlamasını engelliyor. Bankalar ise mortgage adı verdikleri konut kredilerinde büyük bir rekabete girerken, konut kredilerini çeşitlendirdi. Türkiye’de bulunan 26 bankanın 23′ü yaklaşık 10 farklı seçenek sunuyor. Mortgage’ın gerçek anlamda başlayabilmesinin koşulunu ise bankacılar “Faizler en az yüzde 10′a düşmeli, kişi başına düşen ge…
FBI Amerika’da mortgage kredilerinde muhasebe usulsüzlükleri ve içeriden öğrenenlerin ticareti (insider trading) yapılıp yapılmadığını ortaya çıkarmak için aralarında dünyanın en büyük bankalarının da bulunduğu 14 şirketi araştırmaya başladı. ABD’de Sermaye Piyasası Kurulu’nun işlevini yerine getiren Securities&Exchange Commission (SEC) da 30′dan fazla araştırma başlatmıştı. FBI sözcüsü Bill Carter, birçok şirket hakkında paralel araştırma yaptıkları SEC ile işbirliği içinde olduklarını söyledi ancak şirketlerin isimlerini vermedi.
SEC’in hakkında araştırma yaptığı bankalar arasında UBS, Morgan Stanley, Goldman Sachs, Merrill Lynch, Bear Stearns bulunuyor. Mortgage kredilerinde 12.5 milyar frank batıran UBS ile tahvil sigortalayan ve mali durumu bozuk MBIA ve Ambac da SEC tarafından soruşturuluyor. FBI tarafından mortgage konusunda açılan soruşturmaların 2003 yılında 436 olan sayısı 2007′de 1.210′a çıktı. FBI’a göre mortgage suçlarının en yoğun işlendiği eyaletler Kaliforniya, Teksas, Arizona, Florida ve orta batı.
İsviçreli UBS AG, 2007 yılının son çeyreğinde subprime kayıplarının etkisiyle 12.5 milyar İsviçre frankı (11.45 milyar dolar) zarar ettiğini açıkladı. Banka daha önce yaptığı açıklamada, dördüncü çeyrekteki performansına bağlı olarak 2007 yılının tamamı için de zarar açıklayabileceğini belirtmişti.
Şimdi sürpriz bir açıklamayla banka dördüncü çeyrek zararının yıl genelinde 4.4 milyar frank zarara yol açacağını belirtti. UBS’in bilançosunu 14 Şubat’ta açıklaması bekleniyordu.